Het Hof Leeuwarden oordeelde in de uitspraak van 24 januari 2012 (LJN: BV 6686) over de waarschuwingsplicht van de aannemer voor prijsconsequenties bij meerwerk. De feiten waren als volgt. Er was sprake van een overeenkomst van aanneming van werk – te weten de sloop van een loods – die tot stand gekomen is tussen twee professionele partijen. Voor de overeengekomen sloopwerkzaamheden was een prijs overeengekomen.  De aannemer vorderde ondermeer betaling van meerwerk voor extra sloopwerkzaamheden. 

De aannemer stelde om drie redenen recht op betaling van het meerwerk te hebben. 1) In de offerte is al op mogelijk extra werkzaamheden gewezen en dat daarvoor een andere prijs moet worden gehanteerd. 2) De opdrachtgever is gebaat bij de werkzaamheden en de opdrachtgever had deze kosten sowieso moeten maken. 3) De opdrachtgever heeft de offerte aanvaard en daarmee ingestemd dat voor de extra werkzaamheden een meerprijs zou gelden.

Alle genoemde redenen werden echter door het Hof afgewezen. Het Hof oordeelde dat deze feiten de aannemer niet ontslaat van zijn verplichting om de opdrachtgever te waarschuwen voor de prijsconsequenties van het meerwerk. Die waarschuwingsplicht is niet nagekomen. Die verplichting vloeit voort uit artikel 7:755 Burgerlijk Wetboek. Het Hof wees op de ratio van de waarschuwingsplicht: het behoeden van de opdrachtgever voor vermijdbare kostenoverschrijdingen. Indien de aannemer de opdrachtgever tijdig wijst op het gevaar van kostenoverschrijding is de opdrachtgever in de gelegenheid om tijdig maatregelen te nemen om dit gevaar te beteugelen. Waar het op aankomt is of de opdrachtgever, een reëel inzicht heeft gekregen in de omvang van de concreet te verwachten meerkosten. Door de aannemer was echter niets concreets gesteld waaruit het Hof kon afleiden dat de opdrachtgever een reëel inzicht had in de te verwachten meerkosten.

Het achterwege laten van de waarschuwing leidde in dit geval tot verval van de aanspraak van de aannemer op vergoeding.  

In Drenthe en Oost-Groningen zijn initiatieven gestart voor de bouw van drie grote windmolenparken. In Drenthe gaat het om windparken De Drentse Monden en Oostermoer met een opgesteld vermogen van respectievelijk 350 tot 450 Megawatt en 120 tot 150 Megawatt. Het zou gaan om 120 windturbines met een ashoogte van 80 tot 135 meter. In Groningen gaat het om een windmolenpark langs de N33 (van 120 MW).

De Raad van State heeft onlangs de plannen voor 86 windturbines langs de dijken van de Noordoostpolder goedgekeurd. Het gaat om vier windparken in Urk met een gezamenlijk vermogen van 450 Megawatt. Wel oordeelde de Raad van State dat aan de besluiten enkele gebreken kleefden.  Dat betekent echter niet dat bezwaar maken tegen andere plannen voor windmolenparken geen zin heeft.

Voordat de bezwaren tegen de betreffende overheidsbesluiten aan de bestuursrechter ter beoordeling kunnen worden voorgelegd, moet er eerst een zienswijze tegen de ontwerpbesluiten worden ingediend. Immers beroep staat slechts open voor een belanghebbende die tijdig een zienswijze naar voren heeft gebracht.

Voor de windparken De Drentse Monden en Oostermoer wordt één milieueffectrapport (MER) opgesteld. Daarbij worden mogelijke milieueffecten in beeld gebracht. Het gaat dan ondermeer om het in beeld brengen van effecten ten aanzien van de leefomgeving. landschap, natuur, bodem en water. Het MER zal dienen ter onderbouwing van de overheidsbesluiten.

Om de windparken mogelijk te maken, moet het bestemmingsplan worden aangepast. Dat gebeurt door middel van een inpassingsplan dat wordt vastgesteld door de Ministers van EL & I en I en M. De plannen vallen onder de zogeheten rijkscoördinatieregeling van het ministerie van EL & I. Daarnaast zijn verschillende vergunningen nodig.

Beroep staat alleen open voor een belanghebbende. Bij de vraag wie als belanghebbende kan worden aangemerkt speelt het zogenaamde “afstand- en zichtcriterium” een rol. Het gaat dan om de afstand tussen de woning en de windturbines en het zicht vanuit de woning op de windturbines. Zo werd in een situatie waarin de woning was gelegen op een afstand van 1.500 meter  van de turbine en er geen of nauwelijks sprake was van zicht op de turbine, bepaald dat betrokkene geen belanghebbende was. Het gevolg is dan dat het beroep niet ontvankelijk wordt verklaard. Bij een afstand van ongeveer 1.000 meter tussen de woning en de turbine en rechtstreeks zicht, werd betrokkene wel aangemerkt als belanghebbende.

Gaat het om een rechtspersoon die beroep wil instellen, dan is voor de vraag of deze rechtspersoon belanghebbende is, relevant de statutaire doelstelling en de feitelijke werkzaamheden. Bepalend is of de rechtspersoon krachtens zijn statutaire doelstelling en blijkens zijn feitelijke werkzaamheden een rechtstreeks bij het bestreden besluit betrokken algemeen of collectief belang in het bijzonder behartigt.In de Urk-uitspraak werd Gaasterlân als belanghebbende aangemerkt ondanks het feit dat haar territoriale doelstelling is beperkt tot de gemeente Gaasterlân-Sleat. Hierbij werd in aanmerking genomen dat het gelet op de ruimtelijke uitstraling van de windturbines, het niet uitgesloten is dat het rijksinpassingsplan ondanks de afstand tussen het plangebied en de gemeente Gaasterlân-Sleat gevolgen kan hebben voor de natuur-, landschaps- en milieuwaarden als omschreven in de statutaire doelstelling van Gaasterlân.

Het is bekend dat enkele gemeenten en de provincie Drenthe niet zondermeer met de beoogde windparken kunnen instemmen. De rijksoverheid heeft echter de regie genomen over de plannen. De initiatiefnemers van de windparken hebben de rijksoverheid aan hun zijde in verband met de kabinetsdoelstelling van 14% duurzame energie in 2020. Bewoners in Drenthe en Groningen zullen zich onder andere afvragen of een goed woon- en of leefklimaat (cumulatie van geluid, gezondheidseffecten, slagschaduw) wel is gewaarborgd en of hun woning in waarde zal dalen. Ook zijn er vragen over nut en noodzaak en wat de gevolgen zijn van de landschapsvervuiling voor de recreatiesector. Don Quichot zag windmolens voor reuzen aan en begon onvervaard het gevecht tegen de giganten. De strijd tegen de windmolenparken in Urk is gestreden. Dit geldt echter niet voor de windmolenparken in Groningen en Drenthe.

In Europese regelgeving zijn verdere maatregelen genomen tegen te late betaling tussen bedrijven en door de overheid. De nieuwe Europese regelgeving moet het nog onaantrekkelijker maken om te laat te betalen. Dat is goed nieuws tegen slecht betalende klanten, maar als je zelf een factuur niet betaalt kan dat voor grote risico’s zorgen.

Je begint samen aan een nieuw avontuur. Je zet bij het begin van de samenwerking weinig tot niets op papier. De samenwerking blijkt zeer succesvol, maar de andere partij wil alleen verder. Heb je een poot om op te staan?

De cliënt van Rein vertegenwoordigde al jaren een Amerikaanse producent van auto- onderdelen en was daar heel succesvol in geworden. Inmiddels bestond meer dan 75 procent van de miljoenenomzet van het bedrijf uit de verkoop van de onderdelen van die ene Amerikaanse toeleverancier. Uit voorzichtigheid was bij het begin van de samenwerking alleen op papier gezet dat de samenwerking eenvoudig en zonder schadevergoeding kon worden beëindigd: de ene partij hoefde de overeenkomst alleen tijdig op te zeggen bij de andere partij.

En dat deed de Amerikaanse producent ook. Hij meende zelf zijn producten wel op de Europese markt te kunnen verkopen: daarmee zou hij zich de marge van zijn Nederlandse distributeur kunnen besparen. Hij nam een medewerker van de distributeur in dienst, huurde voor hem een kantoor en een magazijn en deelde vervolgens aan de Nederlandse distributeur mee dat hij werd bedankt. Omdat er was afgesproken dat bij het einde van de samenwerking over en weer niets verschuldigd was, zag de situatie voor de distributeur er beroerd uit. Lichtpuntje was echter dat de medewerker een non-concurrentiebeding had en de Amerikaanse producent daarvan ten onrechte zou profiteren.

Rein ging overtuigend het gesprek aan met de Amerikaanse en Nederlandse advocaten van de producent en wist een gunstige regeling af te dwingen. De distributeur kon hierdoor de waardeloos geworden voorraden toch nog met winst verkopen.

Resultaat van de betrokkenheid van Rein: de distributeur krijgt de tijd en de financiële mogelijkheden voor een nieuwe start en verdere groei.

Je denkt een mooie deal gemaakt te hebben. De koper is akkoord met je voorwaarden en niets lijkt een goede afwikkeling in de weg te staan. Dan verandert de situatie en wil je koper van de koop af. Wat nu? Een casus die gaat over geiten, maar die net zo goed over auto’s of andere goederen had kunnen gaan…

Misschien ben je als werkgever er al eens mee in aanraking geweest; een werknemer die structureel met een flinke alcohollucht om zich heen op het werk verschijnt. Statistisch komt alcoholmisbruik en -verslaving bij een op de twaalf werknemers voor. Deze werknemers verzuimen vaker, hun productiviteit en de kwaliteit van hun werk is lager en hun verslaving kan zelfs in bepaalde functies leiden tot bedrijfsongevallen.

Eind december is het wetsvoorstel huurverhoging op grond van inkomen bij de tweede kamer ingediend. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk voor verhuurders om bij huurders met een huishoudinkomen van minimaal

€ 43.000,- een extra huurverhoging (boven de inflatiecorrectie) tot 5% door te voeren. Het wetsvoorstel ziet enkel op huurwoningen uit de gereguleerde markt, de zogenaamde niet-geliberaliseerde huurwoningen.

Je verkoopt je bedrijf: een populaire kledingzaak op een mooie, centrale locatie. De koper neemt de inventaris over en huurt vervolgens het pand van je. Direct naar de koop verplaatst hij echter de inventaris en laat je pand leeg staan. Hij betaalt de huur wel, maar je bent niet blij met een leegstaand pand. Kun je hier iets aan doen?

De cliënt was ontevreden dat zijn pand leeg staat: door de leegstand daalt het in waarde. Hij vroeg Rein of hij er iets tegen kon doen. Het antwoord was helder: op grond van de gesloten huurovereenkomst (en het ROZ-model) moet de huurder het pand ook echt gaan gebruiken. In juridische termen heet dat een exploitatieverplichting. De huurder handelt dus in strijd met de huurovereenkomst door het pand leeg te laten staan.

Rein nam contact op met de huurder en nodigde hem en de verhuurder uit voor een gesprek. In onderling overleg werd vervolgens besloten dat de huurovereenkomst wordt ontbonden en dat beide partijen op zoek gaan naar een nieuwe huurder. De huurder compenseert bovendien de schade: de huur over de totale periode van leegstand en een compensatie voor waardedaling van het pand. De gemaakte afspraken zijn vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst.

Resultaat van de betrokkenheid van Rein: de verhuurder wordt gecompenseerd voor zijn schade en kan op zoek naar een nieuwe huurder.

De combinatie van deze woorden ligt niet meteen voor de hand. Immers, ijspret veronderstelt een zorgeloos zwieren over bevroren meren, vaarten of beekjes. Even vrij van de beslommeringen van alledag, onthaasten en genieten. Een eigen route uitstippelen of toch meedoen met die tourtocht over maar liefst 55 kilometer.

In de praktijk doen zich nogal eens problemen voor bij ondernemers die vrijgestelde prestaties in de zin van de btw verrichten en op eigen (al dan niet recent aangeschafte) grond gebouwen realiseren of laten realiseren. Onder dergelijke omstandigheden leidt de integratieheffing tot een extra btw-heffing van 19% over de waarde van de grond. De grond is immers al eerder belast geweest met btw en/of voor vrijgestelde prestaties in gebruik genomen. Op 13 mei 2011 heeft ons hoogste nationale rechtscollege, de Hoge Raad, aan het Europese Hof van Justitie de vraag gesteld of deze belastingheffing zich verdraagt met Europese regelgeving.

In de voorgelegde casus was de belanghebbende een gemeente die zich onder meer bezighield met de van btw vrijgestelde verhuur van sportvelden aan sportverenigingen. De gemeente heeft in die situatie aan een aannemer een opdracht gegeven voor haar rekening een kunstgrasveld aan te leggen. Uitgaande van de vrijgestelde verhuur heeft de gemeente volstaan met het niet in aftrek brengen van de btw die drukte op de aanleg van het kunstgrasveld.

In de optiek van de inspecteur was de gemeente echter de integratieheffing verschuldigd bij de ingebruikneming van het kunstgrasveld en hij heeft de gemeente in die situatie dan ook een naheffingsaanslag opgelegd. Omdat naar het oordeel van de Hoge Raad onduidelijk is wat precies met de integratieheffing wordt beoogd, wil de Hoge Raad van het Europese Hof weten hoe de integratieheffing dient te worden uitgelegd.

Het vorenstaande impliceert dat als de gemeente in casu in het gelijk wordt gesteld, een besparing van 19% over de waarde van de grond wordt gerealiseerd. Onder dergelijke omstandigheden is het voor ondernemers die recentelijk een integratieheffing hebben aangegeven of binnenkort moeten aangeven in ieder geval gewenst hier – ter bewaring van rechten – tijdig bezwaar tegen te maken.

Indien je meer wilt weten over de integratieheffing neem dan contact op met Rein.

Je bent een groothandelbedrijf in stuksgoederen. Je hebt ernstige betalingsproblemen. De bank heeft je financiering opgezegd en de deurwaarders kloppen al aan. Je wilt de zaak redden. Wat doe je?

Je hebt een prachtig concept voor een game bedacht, maar zoekt participanten en investeerders om ervoor te zorgen dat het een succes wordt. Je wilt deze partijen aan je binden. Je moet dus laten zien wat je verzonnen hebt, maar wilt niet het risico lopen dat zij er met je idee vandoor gaan. Hoe kun je je beschermen?

Samen met de cliënt heeft Rein een plan gemaakt waarmee het concept, de voorlopige uitwerking, maar ook bijvoorbeeld de (merk)namen zo goed mogelijk beschermd zijn. Gewapend met een opgestelde geheimhoudingsovereenkomst (inclusief boetebepalingen) ging de cliënt vervolgens gesprekken met potentiële investeerders aan. Helaas werd zijn grootste angst bewaarheid: een van de participanten ging er met zijn idee vandoor. En dan is de belangrijkste vraag: hoe bewijs je dat jij het idee eerder had dan de andere partij?

Rein had de broncode laten vastleggen als bewijs. Een goede stap, maar nog niet voldoende. Want dan nog moet bewezen worden dat de nieuwe software gebaseerd is op de programmatuur van de cliënt. Dat bewijs kon Rein gelukkig eenvoudig regelen omdat we onze cliënt hadden geadviseerd om zogenaamde ‘dummy’-regels in de software op te nemen: dat zijn spookregels zonder feitelijke functionaliteit. Deze komen dus normaliter niet in de software voor. Ook deze dummyregels waren goed vastgelegd. Toen ook deze dummyregels in de software van de wederpartij voorkwamen, was de zaak volkomen duidelijk. De rechter vond dat ook en gaf onze cliënt gelijk.

Resultaat van de betrokkenheid van Rein: dankzij een paar handige tips is het intellectuele eigendom van de cliënt gewaarborgd.

Samen met je echtgenoot heb je een onderneming: een vennootschap met naast aanzienlijk vermogen ook een groot personeelsbestand. Al jaren ben je met je partner in gesprek over de voortzetting of verdeling van de zaak. Punt van discussie: de waardering van de aandelen. Een goede uitkomst is belangrijk: het voortbestaan van de onderneming staat immers op het spel. Met alle gevolgen voor de werknemers van dien. Hoe kom je uit deze impasse?